Türkiye Piyasalarında Su Yılanı Taktiği mi Var !?

13 Temmuz 2019by Murat KARTALKAYA0

Su yılanı suyun dibine yatar ve ölü taklidi yaparmış.Onun ölü olup olmadığını anlamak için balıklar usul usul ona dokunur kaçarmış.Dokunanlar gitgide artar ,balıkların dokunma süresi artarmış.Su yılanı etrafında hamlesini boşa çıkarmayacak kadar çok av birikince birden saldırıp mümkün oldukça çok avı yakalarmış.
Son aylardaki Türkiye piyasası bana bu izlenimi veriyor nedense.Hiçbir olumsuz habere tepki vermezken ,en ufak olumlu habere havai fişekler patlatıyor.Piyasalar beklentileri alır satar tamam.Türkiye en kötüyü gördü mü ,görmüş olabilir.Ama En kötüyü geride bıraktık toparlıyor muyuz,piyasa da bu beklentiyi mi alıyor !? İşte buna emin olamıyorum.Şöyle bir bakalım mı elimizde neler var !?
1- ) Siyasi olarak İktidarın eski gücünden uzaklaştığı görülüyor.Son yerel seçimlerde Sanayileşmiş Bölgelerin AKP den desteğini çektiğini gözlemledik.23 Haziran da tekrarlanan İstanbul seçimleri ise bu gözlemi çok sert teyit etti.Son günlerde ise AKP içinden ayrılanların yeni parti kurma haberleri başladı.2003 den beri yabancı sermayeyi, AB ya tam üyelik,IMF anlaşması ,Mali disiplin ve tek başına güçlü iktidar özellikleri Türkiye ye çekti. Diğer üç özellik zaten bitmişti,şimdi de güçlü iktidar zedelendi.
2- ) TCMB Ödemeler Dengesine bakalım.Mayıs 2019 göre yıllık cari açık 2 milyar 370 milyon usd oldu.Aylıkta ise 151 milyon usd fazla verdi.2018 Mayıs ayında 6 milyar usd açık vermişti.Bu rakamlara bakınca mutlu oluyor insan.
İhracatın İthalatı karşılama oranı Haziran 2019 da %%80 seviyelerine gelmiş,bir harika haber daha. Yılın ilk 6 ayında ihracat yüzde 2.18 artışla 88.2 milyar dolar olurken, ithalat yüzde 20.34 düşüşle 102.2 milyar dolar oldu.
Geçen sene usd/try 4.60 tı. Bu sene ortalamasını 6.00 tl diyelim TL nin değer kaybı %30 Ama İhracat %2.2 artmış..İthalatta %20 azalmış..Bunun sebebi ihracatımızın %60 civarının ithalattan oluşması olabilir mi ?! İyi mi kötü mü siz karar verin..Bence malının fiyatı %30 azalmasına rağmen satamıyorsun.
3-) Devlet bütçesine bakalım ; 2019 un ilk beş ayında Devlet Harcamaları 414 milyar usd , gelirler 347 milyar usd olmuş.Bütçe açığı 67 milyar usd olmuş.Yılsonu bütçe açığı en fazla 80 milyar olur diye koymuşlar bütçeye.Beş ayda bitmiş neredeyse..
Türkçesi şu ;..Bir dükkanın var.Bir yıllık gelirin 10 lira,giderinde 18 lira..Açığını da kuyumcu Ahmet abiden borç alıp bu yılı atlattın sanıyorsun.İlk beş ay bir bakıyorsun ki aldığın borcun 7 lirasını harcamışsın bile..Gelecek 7 ay ne yapacaksın..Bir Ahmet abi daha bulman gerek.Ahmet abiye olan borcunu herkes biliyor,borç bulman kolay olmayacak.Hiç kolay olmayacak !
Gelirlerin 263 milyar usd si vergi gelirlerinden kaynaklanıyor.Yani %63 ü..Ekonomi küçülürken vergi gelirleri de düşeceğine göre vergi azalacak.Bunu kapamak için vergi oranını artırmak zorunda kalınacak ..Borçlanma daha zor olacak ve daha pahalı..
4-) Hazine bütçesine bakalım mı ; 2018 Haziran da 38 milyar TL iken ,2019 Haziran da 78 milyar TL ye yükselmiş.Bu açık nasıl kapanır.Sanırım MB nın karı yetmedi şimdi de yedek akçeleri devreye girecek..Yedek akçe demek ninelerin koynunda sakladığı kefen parası var ya işte bu tam o demek.
5- ) Yurt dışında faiz yok hatta Almanya da eksi..10 yıllık Alman Tahvilerinin getirisi eksi %0.4.. Devlete borç para veriyorsun ,devlet birde senden faiz alıyor.
6-) Bakın bu verilerden şunu çıkarmak gerekmez mi!? Dünya da faiz yok,Türkiye de ise çok yüksek.Türkiye de hisseler ( bist) 1.30 usd seviyesine gelmiş yani sudan ucuz..Türkiye ye para yağıyordur artık dersiniz değil mi..??
Yabancılar ;24-28 Haziran da 29 milyon usd hisse almış , 11 milyon usd DİBS satmış ,nette 18 milyon giriş ; 1-5 Temmuz da ise 130 milyon hisse almış 71 milyon DİBS satmış nette 59 milyon giriş olmuş.Olmuş da ne olmuş..Yabancı payı %61 den %66 ya çıkmış..
7-) Hazinenin iç borç çevirme oranına bakalım ; 2009 Dünya krizinde %103 ile son yılların en yüksek oranıydı.2016 da %%91 oldu.2017 de %125 ,2018 de %98 ve 2019 un ilk altı ayında %132 ,sadece Haziran da ise %167.
Bu ne demek ?! Ahmet in A bankasına kk borcu 100 tl.Ödeme günü gelince gidip B bankasından kredi çekiyor 130 lira ..100 lira ile A bankasının borcunu kapatıyor arta kalan 30 lira ile de normal aile bütçesi açığını kapatıyor.Bir ay sonra B bankasına 130 lira ödemek için C bankasından 160 lira kredi çekiyor.130 lira ile B bankasına borcunu ödüyor,arda kalan ile bütçesindeki açığını kapatıyor..Bu kadar basit..
😎 Peki dış borca bakalım mı ;Türkiye nin dış borcu son üç yılda 40 milyar usd arttı ve 543 milyar usdoldu.Bu borç üç yıl önce Milli gelirin %48.7 sine denk geliyorken artık Milli Gelirin %61 ne yaklaştı..
9-) Hadi bankaların alacak bakalım bir de ; Durum bence bu grafiklerden vahim.. İdari ve Kanuni takip durumuna düşürmemek için bankalar ,borçlularından daha çok uğraşıyor.Borçluları arayıp neredeyse yalvarıyor üç lira ,beş lira tahsilat almaya çalışıyorlar..Hacze gitseler ne olacak.Yedieminler de hacizli mal koyacak yer yok.İpoteklere gitseler,evi satamayacaklar bir de hem kamuoyu önünde hem iktidar gözünde suçlu olacaklar..Salladıkça sallıyorlar..Ona rağmen bir önceki sene Mayıs a göre ikiye katlanmış..
10- ) Bir de CDS primlerini Türkiye ve diğer GOÜ bazında inceleyelim mi !? Çok düştü Türkiye nin primi diyoruz ya son zamanlarda ..Yoksa herkesin mi düşüyor..Düşmemize rağmen halen ortalamanın çok üstünde miyiz ?!
11-) Cari açık veren ,Cari fazla veren ilk sekiz ülkeye bakalım..Biz cari açık veriyoruz ama başka kimler cari açık veriyor…?
ABD,İngiltere ve Kanada bile cari açık veriyormuş beee..Ne diye bu kadar takıyoruz ki..Burada ilgili ekonomilerin büyüklüklüklerine bakmak gerek..ABD 20 Trilyon dolar, İngiltere 3 trilyon usd ;Kanada 1.5 trilyon dolar.Türkiye ise 850 milyar dolar…Başka söze gerek var mı ?!
Peki Cari fazla veren ülkeler kimler !? Almanya bu fazla parayı nerede değerlendirecek !? AB birliğindeki küçük ve zorda olan ülkelere %1 faiz ile borç verecek ya da Türkiye gibi ülkelere gelip portföy ya da doğrudan yatırım yapacak..Gelir mi..Normal de gelirdi..Bu ortamda ??!! Gördük ki gelmiyor..

Sonuç ; 2013 den sonra Türkiye ye yabancı para akışı durunca ne yazık ki ekonomiyi yönetenler sık sık hatalı kararlar aldılar.Bence 2003 den beri zaten birşey yönetmediler akıntıya saldılar kendilerini de neyse.. 2013 den beri çoğu insan “Hatalı yönetiliyoruz ,batacağız deyip “duruyor.Diğer grupta “kriz var deyip duruyorsunuz hani nerede o kriz “deyip duruyor.Mahfi Eğilmez hoca nın dediği gibi ; ” Enflasyon düşmüş haliyle dünya ortalamasının üç katı,işsizllik iki katı,büyüme eksi de ,Türk lirasının değer kaybı dünya da birinci sırada; halen soruyorlar kriz ne zaman başlayacak hocam diye”
Tüm bu veriler ışığında piyasaların çok sakin olması bana  gelmiyor doğrusu..Su yılanı ölü mü emin olun derim ben..

Sosyal Medyada Paylaşın!

Murat KARTALKAYA

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

BİLGİLENDİRME
(1) Bu sitedeki yazılar ve yazara ait yorumlar yazarın görüşlerini yansıtmakta, kişi ya da kurumların yatırım kararlarını etkilemeyi ya da yönlendirmeyi amaçlamamaktadır. Site, yatırım danışmanlığı niteliği ve amacı taşımamaktadır. Bu sitedeki yazı ve yorumları dikkate alarak yatırım kararı verenler tamamen kendi kararlarıyla risk almış sayılırlar.
BİLGİLENDİRME
(2) Bu sitedeki yazıların başlığının ve içeriğinin değiştirilerek yayınlanması halinde sorumluluk bunu yapanlara ait olacağı gibi aleyhlerine yasal yollara başvurulacaktır.
SOSYAL MEDYASosyal Medyada Beni Takip Edin!

Her Hakkı Saklıdır. © Murat KARTALKAYA 2021
Web Tasarım: Krafthink

Her Hakkı Saklıdır. © Murat KARTALKAYA 2021
Web Tasarım: Krafthink

Sosyal Medyada Paylaşın!