Son Bir Haftada Dönen Geyikler!

15 Mayıs 2020by Murat KARTALKAYA0
Son bir haftadır sosyal medya ve basında yazılanları toparlayayım dedim. Kafam karıştı.

İngiliz, Japon, Çin, Katar merkez bankaları ile swap anlaşmasının yolda olduğu haberi hızla yayıldı. Böylece Usd/TL kuru 6.90 seviyelerine indi. Gerçi daha öncede Almanya gazeteleri Türkiye batabilir diye yazıyordu. Yok devenin papucu !!
Türkiye’nin bu ülkelerle swap hattı zaten var. Ne kadar artıracaklar ki. Bir de öyle bir hava yaratılıyor ki, sanki swapın bize maliyeti yok gibi. Dışarıdan dolar kredisi alırsak faizi dolar bazında %8-9 civarında. CDS puanımız 620 puanlarda gezindikçe işimiz zor. Türkiye’nin CDS’i (Dış Borç Risk Primi)= 620. Yani %6,20 faiz + %1 faiz masrafı + %2,5 Libor = %9,93 Devlete Maliyeti denklemine geliyoruz. Swapı anlatmaya çalışıp kafanızı karıştırmayalım ama onun da bir maliyeti var Türkiye’ye. Hani cebimizden hiç para çıkmadan yapılan köprüler, hava limanları, şehir hastaneleri gibi.


Devlet bütçesi Nisan ayında 43.2 milyar TL, Ocak_Nisan dönemimde 72.8 milyar TL açık verdi. İlk 3 ay cari açık ise 7.6 milyar dolar oldu. Geçen yıl ilk 3 ay 416 milyon dolarda kalmıştı.

Nisan ayında ihracat %41.38 ve ithalat %28.31 azalmış. “Koronadan büyüyerek çıkacağız. Çin hastalandı, dünyayı mala boğacağız” diyenler ayazda kalmış gibi duruyor. Aslında ben de bu kadarını beklemiyordum. Turizm geliri durdu, ihracat düştü, ithalat ise aynı oranda düşemedi! Çünkü üretim ithalata bağlı. Döviz ihtiyacı büyüyor. İhracat ettiğimiz ülkelerin ( Büyük çoğunluk AB ülkeleri) kendini kapamasının başımıza bela olacağının ve bizim ihracatımızın ithalata bağlı olduğunun kesin teyidi. İki de birde “Eyyyy, AB !” dememek gerekiyor umarım anlaşılır.

Diğer konu işsizlik rakamları. Şubat 2020 verileri açıklandı. Daha korona belası yok işin içinde. Şubat ayı işsizlik verileri oldukça kötü geldi bence. İşgücüne katılım oranı geçen yıl %52.4 ortalama ile geçilirken; son dört ayda sert bir şekilde %49,9’a kadar geriledi. İşgücüne katılım düşerken mucizevi şekilde işsizlik oranıda düşerek %13.6 ya gelmiş.

Geçen Şubat’a göre iki milyon 200 bin kişi işgücüne katılmamaya karar vermiş. Bu İki milyon iki yüz bin kişi neden artık iş aramıyor?! Büyük ikramiyeyi buldularda aralarında paylaştılar mı !? İşgücüne katılım geçen yılki ortalamasına yakın bir yüzdede olsaydı, Şubat ayı işsizlik oranı %13.6 değil %18 lerin üzerinde olabilirdi.

Doların 6.85 – 7.25 arasına çıkmasına 2019 da izin verilseydi, vatandaş bu kadar dolarize olmaz demiştim hep. Bu sene, bu aralığı görünce son ayda 10 milyar usd sattılar, 98 milyar dolar seviyesine geriledi vatandaşın döviz mevduatı. Vatandaşı dolardan soğutup sattırmak adına, dolar düşsün diye Merkez bankası döviz rezervlerini son iki yılda yiyip bitirdik. 2013 yılında Brüt Döviz Rezervimiz 115 milyar civarındaydı. 2019 yıl sonuna 80 milyar dolar rezerv ile girdik. Nisan 2020 de ise brüt döviz rezervimiz 55 milyar doların altına indi. Bu sene ne kadar dış borç ödememiz var ?! 170 milyar dolar. Ne kadar paramız var !? 55 milyar dolar. Başka sorum yok ! Rezerv bitti vatandaş satmadı. 7.00 yi görünce boşalttı. Ben daha çok satar diye düşünüyordum ama şimdi de valör hesabı yapıyorlar, Türkiye’nin ekonomisi 2018 e göre daha kötü diye düşünüyorlar herhalde. Evet, daha kötü olabilir ama doların yeri ekonomin göstergesi değil artık. Ekonomi ile finansallar sadece Türkiye de değil tüm dünyada birbirinden kopmuş gözüküyor. Dolar düşerken ekonomi çakılabilir, dolar çıkarken ekonomi doğrulmaya başlayabilir.

Bir de Finansl piyasalarda yabancılar ne yapıyor diye bakalım. Dibs de yabancılar 08 mayıs haftası, dibine kadar çakmışlar. 822 milyon dolar. 2020 nin en sert satışı. BBDK’ın “aktif rasyo” kararı bankalara tahvil aldırınca, yabancıların ekmeğine yağ sürülmüş olduğu anlaşılıyor. Adamlar alıcı bulamıyormuş meğerse,bulunca çaktılar. 228 milyon dolarda hisseye çakmışlar. 1 milyar dolar çıkmış. Bu hafta dolar da düşüyor. Bayramda biraz daha düşer. Her bayram öncesi düşer çünkü. Bu haftada satıyor sanki yabancılar. Haftaya biz bayram telaşındayken 2 milyar doları 6.95 ortalama ile aldılar mı, değmeyin keyflerine.
Mayıs 2018 ayında yabancıların hisse stokları 45 milyar dolar, dibs ise 30 milyar dolar büyüklüğündeydi. Ocak 2020 ye geldiğimizde hisse stokları 35 milyar dolara, dibs stokları ise 15 milyar dolara inmişti. 8 mayıs 2020 itibariylede hisse stokları 20 milyar dolara, dibs stokları 7 milyar dolara düştü. Burada fiyatlamaları göz ardı edersek Son iki yılda Hisse portföylerinde % 55 , Dibs de ise %76 azaltmaya gitmişler. Son bir yıldır söylemekten dilimde tüy bitti ama bir kez daha söyleyeyim. “Yabancı gelmeden bu işler düzelmez.”

Bir de vicdan ve kafa yakan bazı sorulara denk geldim cevap bulmadım. Sahilde, parkta yan yana durmak, dolaşmak bile yasakken, müminler camiye gidip ibadet edemezken bu AVM ler nasıl açıldı?! Vallahi hiç bir açıklaması yok bence. Diğer soru ise TBMM nin neden kapalı olduğu ile ilgiliydi. Korona salgını var, ekonomik saldırı altındayız iktidara göre. Böyle günlerde iktidarın yanında olmak gerekmez mi ?! Meclis başkanının beyanı gelince yutkundum ama yutamadım. ” Mecliste görüşülecek bir konu yok” . Bizim meclis başkanı kendini hangi ülkenin meclisinde hayal ediyor merak ettim..

Sosyal Medyada Paylaşın!
Murat KARTALKAYA

Murat KARTALKAYA

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

BİLGİLENDİRME
(1) Bu sitedeki yazılar ve yazara ait yorumlar yazarın görüşlerini yansıtmakta, kişi ya da kurumların yatırım kararlarını etkilemeyi ya da yönlendirmeyi amaçlamamaktadır. Site, yatırım danışmanlığı niteliği ve amacı taşımamaktadır. Bu sitedeki yazı ve yorumları dikkate alarak yatırım kararı verenler tamamen kendi kararlarıyla risk almış sayılırlar.
BİLGİLENDİRME
(2) Bu sitedeki yazıların başlığının ve içeriğinin değiştirilerek yayınlanması halinde sorumluluk bunu yapanlara ait olacağı gibi aleyhlerine yasal yollara başvurulacaktır.
SOSYAL MEDYASosyal Medyada Beni Takip Edin!

Her Hakkı Saklıdır. © Murat KARTALKAYA 2021
Web Tasarım: Krafthink

Her Hakkı Saklıdır. © Murat KARTALKAYA 2021
Web Tasarım: Krafthink

Sosyal Medyada Paylaşın!