Çin Tehlikesi !Dünya da,Türkiye de

Çin deki bulaşıcı Corana virüsü ile ilgili bir sürü söylenti, karmaşık bilgi var. Hatırladığım Çin den daha önce de iki büyük salgın yayılmıştı dünyaya .Bir de Afrika dan AIDS salgını. Hemen hepsinden aynı geyik döndü. “Dünyanın sonu geldi, milyarca insan ölecek” ya da İllumati’nin dünyayı daha yaşanır yer yapabilmek için salgın yayarak insan katliamı yaptığı. Diğer üçünde tutmadı bu söylentiler çok şükür. Bu sefer yine öyle mi yoksa gerçekten insan ırkının varlığını tehdit edecek kadar büyük bir salgın mı bilemiyorum !? İnşallah tedavisi çabuk bulunur.

Benim kafamı kurcalayan ÇİN in dünya ve Türkiye üzerindeki ekonomik etkileri. Bakın GSYH olarak dünya ülkeleri sıralamasında Çin en büyük ikinci ekonomiye sahip. Ne demek GSYH ?! Beş kişilik bir ailede herkes çalışıyor, ortaya bir para getiriyor. Ordan ortak giderler yapılıyor, herkes belli bir harçlık alıyor, harcama yapıyor, tasarruf yapıyorlar, ev, arsa, araba v.s alıyorlar. İşte bu beş kişilik ailenin yarattığı tüm ekonomik değerlerin toplamı demek.

DÜNYA DA ÇİN !

Dünya GSYH sıralamasına bakınca ABD 20 trilyon usd ile açık ara dünya lideri. Hemen arkasından Çin geliyor 13 trilyon usd ile. Japonya 5, Almanya 4, İngiltere 2.8, Fransa 2.7 trilyon dolar. Dünya devi bu dört ülkenin toplamı ancak bir Çin ediyor.

Bir de Hindistan var, dünya devi olacak denen ve nüfus söz konusu olunca Çin ile tek kıyaslanan ülke. Çin in nüfusu 1.4 milyar iken Hindistan’ın da 1.3 milyar civarında. Peki Çin 13 trilyon Usd GSYH yaratırken Hindistan ne kadar yaratıyor ? 2.7 trilyon usd. Yani Çin in beşte biri kadar.

Dünya ekonomik büyüklüğü 80 trilyon usd. Çin %16 sinı oluşturuyor. Dünya da zaten global durgunluk belirtileri var. FED, ECB, BOJ piyasaya para yığıyor. İki gün önce Çin Merkez Bankası zorunlu karşılıkları düşürdü likidite artırmak için. Ve şimdi de faizleri düşürdü. Dünya ekonomisinde zaten bir gün patlarsa başımıza bela olacak sıcak paraya Çin de katıldı. Üretime, büyümeye olan gerçek desteği ise sıkıntıya uğradı .

Çin e uçuşlar durdu, Türkiye’nin şirketleri bilmem ama Gelişmiş ülke şirketleri, Türkiye deki şirketleri dahil Çin ticaretini askıya aldı. Çin’in bu hali soluk alıp vermede zorlanan dünyayı umarım astım krizine sokmaz.

TÜRKİYE VE ÇİN !

Gelelin Çin in Türkiye ye etkilerine. Aldığımız her türlü materyalin ucuz Çin malı alternatifi olduğunu hepimiz biliriz. Türkiye nin en ücra köyündeki Hasan emmi çeşme alırken satıcıya mutlaka sorar ” Pahalı bu çeşme, Çin malı yok mu ?”. Türkiye global olarak Çin virüsünden etkileneceği gibi ikili ilişkilerinde de etkilenecektir. Büyük Türkiye filan. Tamam kim neye inanmak istiyorsa inansın. Biz rakamlara bakalım. Evet, Türkiye dünyanın en büyük 19. ekonomisi. Büyüklüğü 771 milyar usd. Yani ABD nin 1/26 sı , Çin’in 1/17 si , Almanya’nın 1/5 i. Neyse bu ayrı bir yazı konusu.

Türkiye’nin sadece ithalat değil ihracat kalemini de etkiliyor. Türkiye’nin 2019 yılı maden ve doğal taş ihracatı 4.3 milyar usd .Bunun %30 u yani 1.3 milyar usd si Çin’e. Madenciliği kötü etkilyeceği aşikar. Ucuz TL ile ihracatı ittir kaktır götürüyoruz. %30 azalma sıkıntı.

Çin ile ilişkilerimiz daha çok ithalat üzerine. Hemen hemen 21 milyar usd civarında. İthalatımızın %11 civarını Rusya , %9 civarını Almanya ve %9 civarını da Çin den yapıyoruz. Çin den ithalatımız ses, görüntü, yazılım, bilgi işlem, makina ve yedek parça üzerine. Yani bilim ve teknoloji alıyoruz. Bunları Çin den alamazsak ölmeyiz ama fiyatlar ciddi artış gösterir. Ayrıca Çin den ithal ettiğimiz malların büyük çoğunluğu ara mal . Çin den geleni toparlıyoruz ya da Türkiye de ürettiğimiz bir modüle ekliyor ve ihraç ediyoruz. İhracatımıza da darbe vurma olasılığı da oldukça yüksek..

Çin in olası etkileri benim görebildiğim kadarıyla böyle. Umarım kısa sürede çözüme ulaşır da hem dünya hem Türkiye az etkilenir. Üstelik iki gündür bozulan ithalatımızda lider olan Rusya ilişkilerimiz Çin in olumsuzluğuna çarpan etkisi yapabilir.

Sosyal Medyada Paylaşın!
Murat KARTALKAYA

Murat KARTALKAYA

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

BİLGİLENDİRME
(1) Bu sitedeki yazılar ve yazara ait yorumlar yazarın görüşlerini yansıtmakta, kişi ya da kurumların yatırım kararlarını etkilemeyi ya da yönlendirmeyi amaçlamamaktadır. Site, yatırım danışmanlığı niteliği ve amacı taşımamaktadır. Bu sitedeki yazı ve yorumları dikkate alarak yatırım kararı verenler tamamen kendi kararlarıyla risk almış sayılırlar.
BİLGİLENDİRME
(2) Bu sitedeki yazıların başlığının ve içeriğinin değiştirilerek yayınlanması halinde sorumluluk bunu yapanlara ait olacağı gibi aleyhlerine yasal yollara başvurulacaktır.
SOSYAL MEDYASosyal Medyada Beni Takip Edin!

Her Hakkı Saklıdır. © Murat KARTALKAYA 2021
Web Tasarım: Krafthink

Her Hakkı Saklıdır. © Murat KARTALKAYA 2021
Web Tasarım: Krafthink

Sosyal Medyada Paylaşın!